'Standart kutu 18-24 saat soğuk tutar' gibi ifadeler 'doğru şartlar altında' diye biter, ama şartları sayıyla vermez. Aşağıda süreyi şartlardan ayırmak için basit bir ısı dengesi kuruyoruz.
Kap tek başına ne yapar, ne yapmaz
| Yapar | Yapmaz |
|---|---|
| Isı geçişini yavaşlatır | Soğuk üretmez |
| Dış koşulun etkisini azaltır | Süreyi garanti etmez |
| Ürünü fiziksel olarak korur | Donmayı engellemez |
Hesap: 30 mm strafor, 30 °C dış ortam
Girdiler örnektir: dış ölçü 420 × 320 × 320 mm, duvar 30 mm, yüzey yaklaşık 0,74 m², iç sıcaklık 5 °C. Strafor için ısı iletkenliği λ = 0,035 W/(m·K) alındı. BEWI EPS föyü 0,030-0,038 W/(m·K) aralığını veriyor; bu değer aralığın ortasındadır. Kutuya giren ısı Q = λ × A × ΔT / d ile bulunur.
Q = 0,035 × 0,74 × 25 / 0,030 ≈ 21,6 W. Bu, 24 saatte 21,6 W × 86.400 s ≈ 1,86 MJ ısı demektir. Buz 0 °C'de eriyerek 334 kJ/kg ısı çeker (suyun erime ısısı 334 J/g), yani 1,86 MJ / 334 kJ/kg ≈ 5,6 kg buz gerekir.
| Dış sıcaklık | ΔT (K) | Kutuya giren ısı (W) | 24 saatte (MJ) | Gerekli 0 °C buz (kg) |
|---|---|---|---|---|
| 20 °C | 15 | 13,0 | 1,12 | 3,4 |
| 25 °C | 20 | 17,3 | 1,49 | 4,5 |
| 30 °C | 25 | 21,6 | 1,86 | 5,6 |
| 35 °C | 30 | 25,9 | 2,24 | 6,7 |
Tablo yalnızca erime ısısını sayar. Donmuş akünün önce ısınmasını, kabın, ürünün ve hava boşluğunun ısı kapasitesini, ayrıca köşe ve kapak boşluklarını hesaba katmaz. Bu yüzden sonuç ilk tahmindir; kesin değeri kendi rotanızda yapılan ısıl test verir.
'Bu kutu 24 saat tutar' cümlesi ancak buz kütlesi, dış sıcaklık ve duvar kalınlığı yazıldığında kurulabilir. 35 °C'lik bir yaz rotasında aynı 24 saat için 6,7 kg buz gerekir.
Kutunun ömrü ve kayıt
WHO, tekrar kullanılan kap sistemlerinin yaşlanma, hasar, sıcaklık dengeleyici maddenin buharlaşması ve benzeri nedenlerle performans kaybetmemesi için periyodik olarak yeniden nitelendirilmesini ister. Tipik uygulama yılda bir ya da önemli bir değişiklikte, risk değerlendirmesine göre yapılır. Bileşen, rota ya da süre değiştiğinde yeniden değerlendirme düşünülür (WHO TRS 961 Ek 9, Supplement 13, 2.1.4 ve yeniden nitelendirme bölümü).
Minimum yapılması gerekenler
- kabın kendi rotanızda ısıl testi
- yazılı paketleme talimatı: kaç akü, nereye, hangi bariyerle
- her sevkiyatta ürünün yanında kaydedici
- talimat dışına çıkıldığında kayıt