Frigorifik araç arayan işletmelerin çoğu aslında aracı değil sonucu arıyor: ürün, depodan çıktığı sıcaklıkla teslim noktasına varsın. Frigo bunu yapmanın bir yolu. Rota şehir içine indiğinde, yük bir iki palete düştüğünde ve kapı günde yirmi kez açıldığında ise sorunun şekli değişiyor, çözümün de değişmesi gerekiyor.
Frigo neyi soğutur
Frigorifik araçta soğutulan şey kasanın havasıdır ve o havayı soğutan ünite aracın çalışmasına bağlıdır. MEB'in mesleki eğitim modülü düzeni açıkça yazıyor: 5-13,60 metre kasalarda soğutma kompresörünü ünitenin kendi dizel motoru tahrik eder, 5 metreye kadar olan kasalarda ise kompresör hareketini genellikle araç motorunun krank kasnağından bir V kayışı ile alır.
Kapı açıldığında bu düzen bozulur. Aynı modülün ifadesiyle, kapı açılır açılmaz soğuk hava aşağıya doğru akar, sıcak hava da soğuk havanın yerini alır. Cebrî hava soğutmalı kasada kapının açık kaldığı süre üç kalem yazar: boşa harcanan yakıt ve enerji, evaporatör fanının soğutulmuş havayı kasa dışına atması, dışarı çıkan kadar sıcak ve nemli havanın içeri girmesi.
Uzun yolda bu üç kalem sefer başına birkaç kez yaşanır. Şehir içi dağıtımda her durakta yaşanır. Frigonun ekonomisi burada bozulur: ünite çalışır, yakıt yanar, kapı açıktır ve soğutulan hava sokağa gider.
Soğuğun yeri: kasanın havası mı, kapalı kap mı
İkinci yol soğuk kaynağını araçtan alıp ürünün yanına koymaktır. Yalıtımlı konteyner kapalı bir kaptır: içine dondurulmuş ötektik plaka yerleştirilir, plaka rejimine göre taze veya donuk yükü tutar. Araç standart kalır, kasaya hiçbir şey monte edilmez.
Enerji rotada değil depoda harcanır. Plakalar gece, sabit elektrikle, dondurma rafında donar; sabah kaba yerleşir ve tur boyunca ek enerji istemez. Aracın kapısı yirmi kez açılsa da kabın kapağı kapalıdır, ürünün soğuğu yerinde kalır.
Rejim de kap başına ayrılır. Aynı araca farklı plaka rejimiyle hazırlanmış iki kap konur: biri taze, diğeri donuk. Kuru yük zaten kasanın geri kalanında gider. Tek rotada üç sıcaklık, tek araçla.
Karşılığında disiplin ister. Kap önceden soğutulmuş olmalı, ürün doğru sıcaklıkta yüklenmeli, kapak duraklar arasında kapalı kalmalı ve teslimat sırası kabı gereksiz açtırmamalı. Yolda düzeltme şansı yoktur; tur depoda kazanılır.
Hangi işte hangisi kazanır
| Durum | Frigorifik araç | Yalıtımlı kap + ötektik plaka |
|---|---|---|
| Uzun mesafe, tam yük, az duruş | Güçlü | Rejim süresi tur uzunluğunu sınırlar |
| Şehir içi, 10-30 durak | Kapı her açılışta soğuğu kaybeder | Kapak kapalı kalır, kayıp durak sayısına bağlı değil |
| 1-3 palet parsiyel yük | Tüm kasa için soğutma çalışır | Yalnızca dolu kap soğutulur |
| Tek rotada farklı sıcaklıklar | Bölmeli kasa gerekir | İki kap, iki rejim, tek araç |
| Araç bakımda veya arızalı | Yük soğutmasız kalır | Kap başka araca aktarılır |
| Sezonluk kapasite artışı | Ek araç veya kiralama | Kap adedi kadar büyütülür |
| Elektrikli araca geçiş | Soğutma menzilden yer | Araçtan enerji almaz |
| Gece dağıtımı | Ünite gürültüsü | Sessiz |
Tabloda tek taraflı bir satır yok: ilk satırı frigo kazanıyor ve bunu yazmamak, kalan satırların da inandırıcılığını götürürdü.
Kendi rotanız için ne hesaplanır
Rakam operasyonunuzdan çıkar. Karşılaştırmayı anlamlı yapan kalemler şunlar:
- ünitenin tur başına çalışma saati ve o saatlerde yanan yakıt
- periyodik bakım gideri ve bakımdaki günlerde duran teslimat
- ünite ve yalıtım için kaybedilen iç hacim ile taşıma kapasitesi
- aracın frigo olarak bağlanması: kuru yük işine dönebiliyor mu
- gece ve erken saat teslimatta gürültü kısıtı
- pik sezonda ihtiyaç duyulan ek kapasitenin yılın kaç ayı boş durduğu
Bu kalemleri kendi rotanız için yan yana koyduğunuzda karar netleşir. Rotayı, günlük hacmi ve hedef sıcaklığı iletirseniz hesabı birlikte yaparız.
Isotec ile kurulumu
Programda GEBHARDT Isotec TBX var: 410-1500 litre arasında dokuz boy, 500-700 kg taşıma kapasitesi, 0…+2 °C ve -21…-25 °C rejimleri, gıda taşımacılığı için ATP ve HACCP sertifikalı. Yukarıda geçen 24 saatlik üst sınır da bu kaplar için veriliyor.
Kabın yanında plakayı çekirdeğine kadar donduran dondurma rafları, plakayı tavanda tutan raylar ve son metreler için EPP termo kutular aynı programda. Boy ve plaka rejimi turun rotasına, hacmine ve hedef sıcaklığına göre seçilir; bu üç bilgiyle gelen talebe dokuz boydan uyanını öneriyoruz.
Kayıt tarafı
Donuk üründe Türk Gıda Kodeksi şartı her noktada -18 °C veya daha düşük; 3 °C'yi aşmayan kısa artış yalnızca taşıma, dağıtım ve reyon dolabı için tanınır, depolama toleransı değildir. Taşıma sırasında ortam sıcaklığının tarih ve saatle kaydedilmesi ve kayıtların saklanması ayrı tebliğin şartıdır.
Soğuk zincir kaydı hangi teknolojiyle çalıştığınıza bakmaz: kap da olsa, frigo da olsa kayıt aynı dosyaya girer. Ayar değeri ve hava ölçümü, mal kabulündeki ürün ölçümünün yerini tutmaz.
