Kapak tam kapanmadığında çoğu zaman conta ya da mandaldan şüphelenilir; üçüncü ihtimal menteşedeki boşluktur. Pim ile yatak arasındaki aşınma her açma kapamada biraz artar, kum ve tuz varsa hızlanır, yağlama yavaşlatır.
Boşluk kapak ucunda büyür. Örnek hesap: 20 mm'lik bir yatakta 0,2 mm boşluk kapağı yaklaşık 0,01 radyan yatırır; 600 mm'lik kapağın serbest ucunda bu 6 mm oynama demektir. Yataktaki milimetrenin altındaki aşınma, kapakta gözle görülen kaçıklığa dönüşür.
Ölçüm şöyle yapılır:
- Kap boşken kapağı yarı açık konuma getirin ve aynı konumu her ölçümde kullanın.
- Serbest uçtan tutup yukarı aşağı oynatın, zorlamayın.
- Uçtaki hareketi cetvel ya da komparatörle, hep aynı referans yüzeyine göre okuyun.
- Kapağın iki köşesinde ayrı ölçün, ortalama almayın.
- Kap kimliğini, tarihi ve ölçüm noktasının fotoğrafını bakım kartına yazın.
| Bulgu | Yorum |
|---|---|
| İki köşede de küçük boşluk | Normal aşınma |
| Bir köşe belirgin fazla | O taraftaki menteşenin ayarı ya da değişimi |
| İki köşede de fazla | Pim ve yatak takımı aşınmış |
| Boşluk yok, kapak yine de zor kapanıyor | Hizalama, mandal ya da kirlenme |
Menteşe boşluğu için genel geçer bir sınır yok; ölçüt kapağın contaya düzgün oturmasıdır. Bu yüzden ilk ölçümü kap yeniyken alıp referans yapın. Üç yıllık üç ölçüm aşınma hızını ve değişim zamanını gösterir. Farklı model menteşelerin sayılarını birbiriyle kıyaslamayın; sökme ve ayar adımı için model talimatını Aris Makina'dan isteyin.
