2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 65. maddesine göre azami yüklü ağırlığın aşılmasında işletene ve gönderene aynı basamaktan, ayrı ayrı idari para cezası uygulanır. Tutarlar 7574 sayılı Kanun'la (12.02.2026) yazılan metne göredir.
| Azami yüklü ağırlık aşımı | Ceza (işletene ve gönderene ayrı) |
|---|---|
| %10'a kadar | 10.000 TL |
| %15'e kadar | 20.000 TL |
| %20'ye kadar | 30.000 TL |
| %25'e kadar | 40.000 TL |
| %25'in üzerinde | 60.000 TL |
Diğer ihlallerde dağılım değişir. Azami dingil ağırlığında yalnızca işletene 10.000 TL yazılıdır; gabari dışı yükte işletene 10.000, gönderene 20.000 TL uygulanır. Kanunun Ek Madde 3'ü cezaları her takvim yılı başında yeniden değerleme oranıyla artırır, bu yüzden tutanaktaki tutar tablodan farklı çıkabilir. Aşım yüzde 20'yi geçerse fazla yük indirilmeden araç yola devam edemez.
Gönderen, eşyayı taşımacıya teslim eden kişidir. İşleten, araç yetki belgesine kayıtlıysa yetki belgesi sahibidir; kayıtlı değilse araç sahibi, mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta sicildeki alıcı, uzun süreli kiralama, ariyet veya rehinde kiracı, ariyet ya da rehin alandır. Başkasının aracını kendi hesabına işleten ve fiili tasarrufu olan kişi de işletendir (Araçların Yüklenmesine İlişkin Ölçü ve Usuller Hakkında Yönetmelik, madde 4).
İşleten ile gönderen aynıysa, örneğin gıda üreticisi kendi filosuyla dağıtım yapıyorsa, artık işletene tek idari para cezası uygulanır. Önceki metin iki cezanın toplamını öngörüyordu; Anayasa Mahkemesi bu fıkrayı fazla yükleme yönünden 12.07.2017 tarihli kararıyla iptal etmişti. Yönetmeliğin 6. maddesinin yedinci fıkrası hala "toplam" diyor; kanun yönetmelikten üstün olduğu için kanun metni esas alınır. Gönderenin birden fazla olduğu sevkiyatta ise iki cezanın toplamı işletene yazılır.
Kiralık araçta sorumluluğun nereye düştüğü, araç almadan kapasite planlarken sözleşmeye giren maddelerden biri oluyor.
