Soğuk kasada 600 kg'lık bir palet, araç 0,8 g ile yavaşladığında yaklaşık 4,7 kN ileri kuvvet üretir; bu, paletin üstüne 480 kg'lık bir ağırlığın öne doğru itmesi gibidir. Taban pürüzsüzse ve üzerinde kırağı varsa bu kuvveti sürtünme tutmaz; tutacak olan kayış ve bağlama noktalarıdır. 2918 sayılı Kanunun 65 inci maddesi bu düzeni artık ihlal tanımında adıyla yazıyor.
Bent ne yasaklıyor
Madde 65/1-(h), yükün uygun bağlama ve sabitleme yapılmadan karayoluna değecek, düşecek, dökülecek, saçılacak, sızacak, akacak, kayacak, gürültü çıkaracak, devrilecek veya aracın dengesini bozacak şekilde yüklenmesini yasaklıyor. Bent 7574 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle yeniden yazıldı; mevzuat.gov.tr'deki metinde bu değişiklik bent başlığında işaretli.
Ceza ve yola devam yasağı
Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre (h) bendine aykırılıkta idari para cezası 3.000 TL'dir. Bent tehlikeli madde taşımacılığında kullanılan veya konteyner taşıyan araçlar tarafından ihlal edilirse ceza 20.000 TL olur. Aynı fıkra, (h) dahil bu bentlere uymadan kullanılan taşıtların gerekli şartlar sağlanana kadar yola devam etmesine izin vermiyor.
| Durum | Ceza | Yola devam |
|---|---|---|
| (h), genel araç | 3.000 TL | Yasak, şartlar sağlanana kadar |
| (h), tehlikeli madde veya konteyner taşıyan araç | 20.000 TL | Yasak, şartlar sağlanana kadar |
Tutarlar 7574 sayılı Kanunun metnindeki rakamlardır; mevzuat.gov.tr konsolide metni 12.10.2026 tarihinde bu rakamları gösteriyor. 2918 sayılı Kanun ise ceza tutarlarını her yıl sonunda VUK yeniden değerleme oranında artırıyor ve artış takvim yılı başından geçerli oluyor. Bu yüzden tabloyu yılı belirterek okuyun; 2027 rakamları ayrıca hesaplanır.
Yükleme düzeninin rampada nasıl kurulduğunu dağıtım merkezinde soğuk zincir başlığı altında ele aldık.
Örnek hesap: 600 kg palet
Örnek varsayım: 600 kg'lık palet, yalnızca sabitleme ihtiyacını görmek için. Yaklaşım basitleştirilmiş: gerekli bağlama kuvveti F = m × g × (c - µ). Burada g = 9,81 m/s², c ileri yön için 0,8, yan için 0,5 (IRU kılavuzunun tasarım ivmeleri), µ kasa tabanının sürtünme katsayısıdır. IRU kılavuzu kendi örneğinde µ = 0,45 kullanıyor; 0,20 ise bizim varsayımımız, kırağılı taban için ölçüm değil.
| Yön | c | µ = 0,45 | µ = 0,20 |
|---|---|---|---|
| İleri (frenleme) | 0,8 | 2,06 kN | 3,53 kN |
| Yan | 0,5 | 0,29 kN | 1,77 kN |
Tablodan görülen şey, ileri yönde sürtünme payı azaldıkça kayış yükünün hızla artması. µ 0,45'ten 0,20'ye inince ileri yük 2,06 kN'dan 3,53 kN'a çıkıyor, yani yaklaşık 1,7 kat. Bu ilk tahmindir. Gerçek kontrolde EN 12195-1 bağlama açısını ve güvenlik katsayısını da ekler: ileri yön için 1,25, yan ve geri için 1,1.
Sefer başında kayıt. Madde 65 sabitlemenin kayıtla tutulmasını şart koşmuyor. Kayıt yine de işe yarar: hangi palet hangi noktaya bağlandı, kaç kayış ve hangi gerginlikle kullanıldı, kasanın hangi bölümü boş kaldı. Çok duraklı rotada ilk teslimattan sonra yük yarı boşalır ve kalan yükün önünde tutacak bir şey kalmaz; kayıt bu anı sefer başında gösterir.
Kayış yalıtımlı yan duvara yaslanmamalı. Bağlama noktaları üstyapı talimatında yazılıdır; sefer öncesi kayışların o noktalara bağlı olup olmadığı kontrol edilir ve kayıt altına alınır.
