Frigorifik araç şasi, yalıtımlı kasa ve soğutma ünitesinden oluşur ve üçü ayrı hızda yaşlanır. Bir parçanın yaşı diğer ikisinin kalan ömrünü göstermez. Bu yüzden tek bir ömür sayısı yerine üç ayrı kayıt tutulur.
Üç bileşeni ayrı izleyin
| Bileşen | Ayrı tutulacak kayıt | Yenileme veya onarım sorusu |
|---|---|---|
| Şasi | Kilometre, yük, mekanik arıza ve kullanım koşulu | Mekanik olarak güvenilir mi, yeni kasayı taşır mı? |
| Kasa | Panel, birleşim, kapı-conta, taban, nem ve darbe geçmişi | Isı performansı ve montaj noktaları kabul edilebilir mi? |
| Ünite | Model, çalışma modu, servis ve arıza geçmişi | Kapasite, enerji düzeni ve servis riski rotaya uyuyor mu? |
Kasa yaşı yalıtım performansını, ünite çalışma saati de kalan ömrü vermez. Thermo King'in Kuzey Amerika'daki Certified Pre-Owned programı bunu somutlaştırır: kullanılmış kamyon ünitesi programa 10.000 motor saatinin altındaysa girer (treyler ünitesinde 23.000), sonra test, inceleme ve doğrulamadan geçer, yenilenir ve garanti alır. Saat bir eşiktir; kararı yapılan işin belgesi verir. İkinci el ünite alırken saat kaydının yanında bu belgeyi isteyin.
Üç maliyet ufkunu yan yana koyun
Birinci ufuk satın alma ve finansmanın nakit akışı, ikincisi yıllık işletme gideri (bakım, lastik, enerji, arıza beklemesi, kayıt çalışmaları), üçüncüsü yenileme ya da elden çıkarmadır. Muhasebe amortismanı bu nakit akışlarının yerine geçmez.
Vergi amortismanında Maliye Bakanlığı tablosu (333 sayılı VUK Genel Tebliği) yüksüz ağırlığı 6 ton ve üzeri ağır yük kamyonuna 5 yıl (%20), 6 tona kadar olan hafif kamyon ve kamyonete 4 yıl (%25) yazar. Örneğin 1.000.000 TL yatırım, 200.000 TL varsayılan satış değeri ve 5 yıllık plan (1.000.000 - 200.000) / 5 = 160.000 TL/yıl tahsis gösterir. Bu tutar o yıl ödenen ek nakit değildir; satış değeri ya da yıl sayısı değişince sonuç da değişir.
Onarım mı, yenileme mi?
| Karar girdisi | Onarımı destekleyen bulgu | Yenileme veya aktarımı inceleten bulgu |
|---|---|---|
| Kasa | Sınırlı ve konumu belli hasar, kuru panel, onarılabilir conta | Yaygın nem, taşıyıcı veya montaj hasarı, doğrulanamayan ısı performansı |
| Ünite | Bilinen arıza, parça ve servis planı, yeterli kapasite | Rota yükünü karşılamayan kapasite, tekrarlanan arıza |
| Şasi | Mekanik durum ve yük sınırı uygun | Yeni kasa ve ünitenin ağırlığı, bağlantısı veya aks yükü uymuyor |
| Kayıt | Ölçüm, servis ve onarım geçmişi izlenebilir | Kritik geçmiş eksik, durum doğrulanamıyor |
Kasayı başka şasiye aktarmak, panellerin sağlam görünmesinden fazlasını ister. Montaj ayakları, bağlantılar, ağırlık merkezi, aks ve toplam yük, kapı ve ünite arayüzleri, elektrik ve yoğuşma düzeni araç ve kasa çizimleriyle kontrol edilir. Kuru yük kasası ya da farklı bir şasi için bu kontrol ayrıca yapılır.
Pasif kap veya ötektik plaka seçeneği de yalnız satın alma fiyatıyla kıyaslanmaz. Plaka veya kap kütlesi, dondurma enerjisi, hazırlama alanı, dönüş ve temizleme akışı, rota, kapalı kalma süresi, izleme ve sezon dışı saklama birlikte hesaplanır; sonuç aktif üniteden ucuz da çıkabilir, pahalı da.
- şasi kilometresi ve mekanik durumunu kaydedin
- kasa paneli, taban, kapı-conta, nem ve darbe dosyasını güncelleyin
- ünite modelini, çalışma modunu ve servis kayıtlarını ayırın
- yıllık işletme nakit akışını muhasebe tahsisinden ayrı çıkarın
- onarım, değişim veya kasa aktarımı için teknik uygunluk girdilerini yazın
- karar dosyasına ölçüm, fotoğraf, onarım yöntemi ve gereken yeniden testi ekleyin
Bileşen kaydı hangi parçanın gerçekten yenilenmesi gerektiğini gösterir; satın alma yılı ya da toplam çalışma saati bu kararı tek başına vermez. Karşılaştırma dosyasına filo performans kayıtlarını ve soğutma enerjisi hesabını da ekleyin.
