Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 40. maddesinin yedinci fıkrası, C2, C3, K1, K3, L1, L2, N1, N2, R1 ve R2 yetki belgesi sahiplerine iki yükümlülük getiriyor: teslim alma ve teslim etme noktaları arasında makul bir taşıma ve teslimat süresi taahhüt etmek, sonra eşyayı bu süre içinde alıcısına ulaştırmak. Uymayana 5 uyarma verilir. Yönetmelik saat sayısı vermez; süreyi rotadaki bacaklar, aktarma ve alıcının kabul saatleri belirler.
C1 ve K2 belgeleri hususi taşımacılık içindir, yani kendi malını taşıyanlara verilir. Bu belge sahipleri için müşteriye verilen süre sözü yalnızca kendi sözleşmelerinden doğar.
Süre yazılmadığında
Sözleşmede süre yoksa Türk Ticaret Kanunu'nun 873. maddesi devreye girer: taşıyıcı eşyayı, durumun gereklerine göre özenli bir taşıyıcıya tanınabilecek makul sürede teslim eder. Gecikmede 875. madde iki sonuç getiriyor: zarar oluşursa tazmin edilir, zarar oluşmasa bile taşıma ücreti gecikme süresiyle orantılı indirilir. Bu indirim, taşıyıcı her türlü özeni gösterdiğini ispat ederse uygulanmaz.
| Hüküm | Ne gerektiriyor | Sonuç |
|---|---|---|
| Yönetmelik md. 40/7 | Makul süre taahhüdü ve ona uyma | 5 uyarma |
| Yönetmelik md. 40/12 | Engel, varış noktasına kadar gereken sürenin bir katından fazla bekleme doğuruyorsa | Güzergah değiştirilerek tamamlanır, olmazsa eşya çıkış noktasına geri getirilir; ek ücret istenemez; 5 uyarma |
| TTK md. 874/1 | Eşya, taşıma süresini izleyen 20 gün içinde teslim edilmezse | Hak sahibi eşyaya zayi olmuş gözüyle bakabilir |
| TTK md. 875/3 | Gecikme | Taşıma ücreti gecikme süresiyle orantılı indirilir; özen ispatı hariç |
| TTK md. 882/3 | Taşıma süresinin aşılmasından doğan sorumluluk | Taşıma ücretinin üç katıyla sınırlı |
| TTK md. 889/3 | Gecikmenin bildirimi | Gönderilen teslimden itibaren 21 gün içinde bildirmezse gecikmeden doğan hakları sona erer |
Örnek hesap
Veriler kurgusal, yalnızca mantığı göstermek için: depodan mağazaya tek sefer. Son bacak 4 saat, aktarma 1 saat, alıcının kabul penceresi için 2 saat bekleme. Taahhüt edilecek süre bu toplamla başlar: 4 + 1 + 2 = 7 saat. Son bacakta bir engel 5 saatlik bekleme doğurursa, varışa kalan yol 4 saat olduğu için 5 > 4 olur ve 40/12 devreye girer: yolu başka güzergahtan tamamlamak ya da eşyayı geri getirmek zorunlu hale gelir.
Soğuk yükte üst sınır ekipmandan gelir. Taahhüt edilen süre, ekipmanın soğuğu tutabildiği süreyi aşamaz. GEBHARDT Isotec TBX, ötektik plakalar veya kuru buzla soğuk zinciri 24 saate kadar korur. Ötektik plakalar -3, -14, -18 veya -21 °C erime noktasıyla seçilir; dondurmada önerilen değer erime noktasının en az 5 °C altıdır. 24 saatlik rakam; yük miktarına, plaka sayısına ve dış sıcaklığa bağlı bir üst sınırdır. Belirli bir rota için tutma hesabını Aris Makina'dan isteyin.
Süre ile ekipmanın nasıl birlikte planlandığını hazır yemek taşıma başlığı altında topladık.
Sözleşmeye süre yazmadan önce iki sayıyı yan yana koyun: rotanın toplamı ve ekipmanın tutma süresi. Toplam rota süresi tutma süresinden uzunsa, süre yazılmadan önce rota yeniden kurulur.
