Dondurulmuş ürünle çalışan bir işletmede sıcaklık kaydı iki ayrı yükümlülük doğurur: ölçmek ve ölçtüğünü belgeleyebilmek. Türk Gıda Kodeksi Hızlı Dondurulmuş Gıdaların Depolanması, Muhafazası ve Taşınması Sırasında Sıcaklığın İzlenmesi Hakkında Tebliğ, ikincisini oldukça somut yazmış.
Üç standart ve bir zorunluluk
Tebliğin 4 üncü maddesine göre sıcaklığı izlemek amacıyla kullanılan bütün ölçüm ve kayıt cihazlarının TS EN 12830, TS EN 13485 ve TS EN 13486 standartlarına uygun olması gerekiyor. Devamındaki cümle asıl işi yapan cümle: gıda işletmecileri bu cihazların ilgili TSE standartlarına uygun olduklarını gösteren belgeleri bulundurmak zorundadır.
Yani cihazın kutusunda standardın adının yazması yetmiyor. Denetimde sorulan şey belge ve belge işletmede duruyor; cihazla birlikte gelmediyse tedarikçiden isteniyor.
| Standart | Neyi kapsıyor |
|---|---|
| TS EN 12830 | Taşıma, depolama ve dağıtımda kullanılan sıcaklık kaydediciler |
| TS EN 13485 | Termometreler |
| TS EN 13486 | Cihazların periyodik doğrulaması |
Kayıt ne kadar saklanır
Tebliğ kayıtların tarih ve zaman belirtilerek düzenli aralıklarla tutulmasını, en az bir yıl saklanmasını istiyor. Ürünün yapısı ve raf ömrü daha uzun bir süre gerektiriyorsa süre uzuyor. Raf ömrü on sekiz ay olan bir donuk ürün için bir yıllık arşiv, ürün hâlâ piyasadayken kaydın ortadan kalkması anlamına gelir.
İstisnanın düştüğü yer tam olarak zincirin son halkası.
Dağıtım ve reyon için ayrı bir yol
Tebliğ, kayıt cihazı ve arşiv yükümlülüğüne bir istisna tanıyor. Dağıtım sırasında ve perakende satış reyonlarındaki dolaplarda yapılan depolamalarda ortam sıcaklığı, kolayca görülebilen en az bir adet termometre ile ölçülebiliyor. Perakende satış yerlerinde depolama kapasitesi 10 m³'ten az olan soğuk hava depoları için de aynı kolaylık geçerli.
Bu istisna operasyonun en hareketli noktasına denk geliyor. Kolayca görülebilen bir termometre asgari şarttır. Müşterisine kayıt veren bir dağıtımcı için asgari şart çoğu zaman yetmez.
Açık reyonda ölçüm noktası tarif edilmiş
Açık perakende satış reyonlarındaki dolaplarda maksimum dolum çizgisinin açıkça işaretlenmesi ve termometrenin bu işaret çizgisi seviyesindeki hava akımının dönüş yönündeki sıcaklığı göstermesi isteniyor. Ölçümün nereden alınacağı bu kadar net yazılmış olması nadirdir. Dönüş havası, dolabın en zorlandığı noktadır; üfleme tarafından okunan sayı her zaman daha iyimserdir.
Termometrenin nereye baktığı, kaç haneli olduğundan daha önemli.
Denetimde sorulabilecekler
- Cihazların TS EN 12830 ve TS EN 13485 uygunluk belgeleri
- TS EN 13486 kapsamındaki periyodik doğrulama kayıtları
- Tarih ve saat içeren sıcaklık kayıtları ve saklama süresi
- Açık reyonda dolum çizgisi işareti ve termometrenin konumu
