Buz aküsü, önceden dondurulup taşıma sırasında içeri giren ısıyı emen kapalı bir soğutucu elemandır. İçindeki dolgu erirken çevresinden ısı alır; dondurucuda yeniden katılaşırken bu ısıyı geri verir ve dondurucu onu uzaklaştırır. Normal buzla farkını buz aküsü ve normal buz karşılaştırması anlatır.
Buz aküsü ile ötektik plaka aynı şey mi?
Günlük dilde buz aküsü geniş bir grubun adıdır: yumuşak jel paketler de sert gövdeli su aküleri de bu adla satılır ve su bazlı olanlar 0 °C civarında erir. Ötektik plaka ise dolgusu belirli bir erime sıcaklığına göre hazırlanmış sert bir elemandır; sıfırın altındaki o noktada erir ve eriyene kadar sıcaklığını orada tutar. Her ötektik plaka bir buz aküsüdür, ama her buz aküsü ötektik plaka sayılmaz.
GEBHARDT ötektik plakaları gıdaya uygun polietilen gövdeli ve toksik olmayan tuzlu su dolguludur. Erime noktası kapak renginden okunur, bu yüzden farklı tipler aynı depoda karışmaz:
| Erime noktası | Kapak rengi | Önerilen dondurma |
|---|---|---|
| -3 °C | Kırmızı | -8 °C, 24 saat |
| -14 °C | Sarı | -19 °C, 24 saat |
| -18 °C | Yeşil | -23 °C, 24 saat |
| -21 °C | Mavi | -26 °C, 24 saat |
Hazırlığın kuralı tablodan okunur: dondurma sıcaklığı erime noktasının en az 5 °C altında olmalı ve dolgu kullanımdan önce tamamen katılaşmalıdır. Soğutma tekniğine göre bu 8 ile 24 saat sürer; soğuk havanın dolaşabilmesi için plakalar arasında her zaman hava boşluğu bırakılır. Isotec konteynerde plakalar üstteki raylara ya da ara ızgaraya yerleşir, raylar altı plakaya kadar alır.
Doğru plaka ürünün taşıma aralığına göre seçilir. Sıfırın hemen altında eriyen -3 °C'lik plaka soğutulmuş ürün aralığına, -18 ve -21 °C'lik plakalar donmuş ürüne yakındır; soğuğa hassas bir ürünü -21 °C'lik plakanın yanına koymak yüzeyini dondurabilir. Plakanın erime sıcaklığı ile ürünün sıcaklığı da aynı değer olmaz, çünkü ürün başlangıç sıcaklığına, plakaya uzaklığına, yük düzenine ve kabın yalıtımına göre ısınır. Süre sorusu ötektik plaka kaç saat soğuk tutar, seçim sorusu erime noktası nasıl seçilir yazısında.
Maliyet karşılaştırmasında plakanın fiyatı kadar hazırlık da hesaba girer: dondurucuda kapladığı yer, 24 saatlik çevrim, temizlik, dönüş taşıması ve kayıp. Rota, ürün ve hedef sıcaklık bilgisini iletirseniz plaka tipi ve sayısını birlikte belirleriz; gereken sıcaklık profili hesabını GEBHARDT'tan alıp iletiriz.
