Sevkiyat gecikirken en kolay atlanan adım ön soğutmadır. Kasa dolu, kapı kapalı, yol açık; içerideki havanın sıcak olması ilk yarım saatte kimseyi rahatsız etmez. Millî Eğitim Bakanlığının frigorifik araç modülü bu adımı sayı vererek tarif ediyor.

Kuralın kendisi

Modüle göre araç kasasına ürün yüklemeden önce soğutma sistemi çalıştırılarak kasa sıcaklığı, ürün taşıma sıcaklığına düşünceye kadar ön soğutma yapılması gerekir. Zaman olmaması durumunda kasa içi sıcaklığı, ürün taşıma sıcaklığından en fazla 4 °C fazla olabilir.

Dört derece bir tolerans, bir hedef değil. -18 °C rejiminde çalışan bir kasa için üst sınır -14 °C demektir; bu sıcaklıkta yüklenen donuk ürünün ilk dakikaları toleransın içinden yenir.

Neden araç bu işi yapamıyor. Modül gerekçeyi doğrudan yazıyor: taşımacılıkta kullanılan frigorifik araçlar ön soğutma veya düşük sıcaklıklarda dondurma yapmak üzere tasarlanmamıştır. Araç, üründen gelen ısı yükünü istenilen sürede karşılayamazsa gıda maddeleri bozulma eğilimine girer.

Araç taşıma işini yaparken soğutmayı tesis üstleniyor. Kasanın kendi yapı malzemeleri de ısı taşıdığı için ön soğutma bu ısıyı dışarı atıyor; aksi hâlde soğutma sistemi yükün yanında bir de duvarların ısısını çekmeye çalışıyor.

Bu ölçüm, dağıtım merkezinde soğuk zincir kaydının ilk satırı olmalı.

Ön soğutmanın ikinci işlevi

Modül bir yan fayda daha sayıyor: kasa içi ön soğutma, soğutma sistemi arızalı bir aracın önceden tespit edilmesine olanak verir. Yükleme öncesinde çalışmayan bir ünite, yükleme sonrasında da çalışmayacaktır; farkı yolda değil rampada görmek daha ucuza gelir.

Ürünün kendi ön soğutması ayrı bir konu

Modülün aynı bölümü, et ve balık tiplerinin kesim sonrasında ön soğutmaya alınmasını, sebze ve meyvelerin hasattan hemen sonra soğutulmasını anlatıyor. Bu, kasanın ön soğutmasından farklı bir iş ve tesiste yapılır. İki adımın ikisi de yükleme anından önce bitmiş olmalı.

Rampada üç satırlık kontrol

  1. Kasa içi sıcaklık ölçüldü mü, ürün taşıma sıcaklığıyla farkı kaç derece
  2. Ünite ön soğutma boyunca çalıştı mı, kaç dakika
  3. Ürün depodan çıkarken kaç dereceydi
Yüklemeden sonra ölçülen sıcaklık, yüklemeden önce ne olduğunu artık söylemez.