Soğuk zincir ürünü, sıcaklık koşulu etiketinde, mevzuatında veya ruhsatında yazılı olan üründür. Pratikte üç ana grup vardır: soğutulmuş gıda, dondurulmuş gıda ve soğuk zincir ilaçları; taze meyve ve sebze kendi kurallarıyla bunların yanında durur. Aynı aileden iki ürünün koşulu farklı olabildiği için liste bir başlangıçtır, koşul her ürünün kendi kaynağından okunur.
Gıda tarafı
Soğutulmuş grubun tipik üyeleri taze et ve şarküteri, süt ürünleri, hazır yemek, yaş pasta ve balıktır. Bazı ürünlerde mevzuat açık bir üst sınır koyar: Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği'ne göre kıyma üretimden hemen sonra en fazla 2 °C iç sıcaklığa soğutulur. Taze balıkta ise sınır bir sayıyla değil, buzun erime sıcaklığına yakın tutma şartıyla yazılmıştır.
Dondurulmuş grupta Türk Gıda Kodeksi Hızlı Dondurulmuş Gıdalar Tebliği (2014/47) ürünün tüm noktalarında -18 °C veya daha düşük sıcaklık ister ve taşıma ile dağıtımda kısa süreli yükselmeye en fazla 3 °C tolerans tanır. Dondurma ve yenilebilir buzlar bu tebliğin kapsamı dışındadır; ürün adında dondurulmuş geçmesi hangi kurala bağlı olduğunu belirlemez.
Meyve ve sebze nefes alır ve ısı üretir. Çilek ile muzun istediği koşul aynı değildir, kesilmiş ürünün talimatı da bütün haldekinden farklı olabilir; bu grupta koşul çeşide, olgunluğa ve ambalajın hava alışverişine göre belirlenir.
Ürünün durumu da koşulu değiştirir. Horizon kendi raf ömrü uzun sütü için UHT işlemi ve hava ile ışık geçirmeyen ambalaj sayesinde kapalı ürünün oda sıcaklığında saklanabildiğini, açıldıktan sonra ise buzdolabına konması gerektiğini yazar. Bu yüzden açılmış, hazırlanmış veya kesilmiş ürün listeye ayrı bir satır olarak girer.
İlaç tarafı
TİTCK soğuk zincir ürünlerini, üretimden tüketildiği noktaya kadar +2 ile +8 °C arasında ve ruhsat sahibinin öngördüğü koşullarda depolanması ve dağıtılması zorunlu ürünler olarak tanımlar. Bu bant yalnızca o sınıfa giren ürünler içindir; her ilacın saklama koşulu kendi ruhsatından okunur. Taşımada WHO'nun taşıma kabı kalifikasyonu rehberi kabı, soğutucuyu, ayırıcıyı ve kaydediciyi tek bir düzen olarak değerlendirir.
| Ürün veya kapsam | Koşul | Dayanak |
|---|---|---|
| Hızlı dondurulmuş gıda | Tüm noktalarda -18 °C veya daha düşük; taşımada kısa süreli en fazla 3 °C yükselme | TGK Tebliğ 2014/47 |
| Kıyma | İç sıcaklık en fazla 2 °C | Hayvansal Gıdalar Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği |
| Taze balıkçılık ürünleri | Buzun erime sıcaklığına yakın | Aynı yönetmelik |
| Soğuk zincir ilacı | +2 ile +8 °C ve ruhsat koşulu | TİTCK duyurusu, 27.12.2018 |
Ürünün dar kategorisi, ruhsatı veya ambalajı daha özel bir koşul veriyorsa geçerli olan odur. İşletmedeki soğuk ürünleri iki sütunla yazmak yeterli bir başlangıçtır: ürün ve koşulunun kaynağı. Kaynağı gösterilemeyen ürüne komşu ürünün sıcaklığı verilmez, önce koşulu netleştirilir.
Kap seçimi bu listeden sonra gelir. Isotec veya termo kutunun hacmi, paketleme düzeni ve rota, ürünün koşulu belli olduktan sonra belirlenir; soğuk zincir taşıma çantası şartnamesi ve buz aküsü seçim rehberi bu bilgileri teklif tablosuna taşımayı kolaylaştırır.
